20 χρόνια της MLC. Εναρκτήρια ομιλία Γ.Γ. Π.Ν.Ο.

ΟΜΙΛΙΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ Π.Ν.Ο. Cpt. Εμμανουήλ Τσικαλάκη

Εκδήλωση για τα 20 χρόνια από την υιοθέτηση της MLC, 2006

Κύριε Υπουργέ Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής

Κύριε Υφυπουργέ Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής

Κυρία Υφυπουργέ Ναυτιλίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Κ. Κ. Βουλευτές

Κύριε Αρχηγέ του Λιμενικού Σώματος-Ελληνικής Ακτοφυλακής

Κύριοι Υπαρχηγοί Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί του Λιμενικού Σώματος-Ελληνικής Ακτοφυλακής

Κύριε Διοικητή του ΝΑΤ

Κυρία Πρόεδρε του Οίκου Ναύτου

Dear General Secretary of ITF, Mr. Steve Cotton who is once again with us. Thank you

Dear General Secretary of ETF, Ms. Livia Spera

Dear Representative of ILO, Ms. Beatriz Vacotto

Dear Representative of International Chamber of Shipping, Mr. Helio Vicente

Dear Chief Executive Officer of IMEC, Mr. Francesco (Γκαρτζούλο)Gargiulo, thank you for being here all these days. I much appreciate it.

Κύριε Πρόεδρε της Κυπριακής Ένωσης Πλοιοκτητών

Κύριε εκπρόσωπε της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών

Κύριοι Πρόεδροι και Εκπρόσωποι των Ενώσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας, Κρουαζιέρας, Πορθμείων και Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων

Κύριε Γενικέ Γραμματέα της ΣΕΚ

Κύριε Πρόεδρε της ΓΣΕΕ

Κύριε Γενικέ Γραμματέα ΟΜΕΠΕΓΕ

Αγαπητοί συνάδελφοι και Πρόεδροι των πρωτοβάθμιων οργανώσεων της δύναμης ΠΝΟ

Κυρία Λία Αθανασίου, αγαπητοί δικαστικοί, νομικοί και δημοσιογράφοι

Αξιότιμα Μέλη της Ναυτιλιακής Κοινότητας και εκπρόσωποι των ναυτιλιακών εταιρειών

At this point I would like to welcome our colleagues from ITF Mr. John Canias, Mr. Mark Dickinson and Mr. Fabrizio Barcelona as well as Mr. Josef Murer from ETF.

Thank you all for being her. It is our pleasure.

Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, κυρίες και κύριοι

Με ιδιαίτερη χαρά και τιμή σας καλωσορίζω σήμερα στην εκδήλωσή μας στην Αθήνα, μια πόλη που εδώ και χιλιάδες χρόνια έχει ταυτίσει την ιστορία, την πρόοδο και την ταυτότητά της με τη θάλασσα. Μια πόλη όπου η ναυτοσύνη δεν αποτελεί μόνο οικονομική δραστηριότητα, αλλά στοιχείο πολιτισμού, δημιουργίας και εξωστρέφειας.

Η σημερινή εκδήλωση που συνδιοργανώνει η Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία (Π.Ν.Ο.) και η Ομοσπονδία Εργαζομένων Μεταφορών, Πετρελαιοειδών και Γεωργίας της Κύπρου (ΟΜΕΠΕΓΕ – ΣΕΚ), δεν αποτελεί απλώς μια επετειακή συνάντηση. Αποτελεί μια ευκαιρία να αποτιμήσουμε μια από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της διεθνούς ναυτικής κοινότητας και να ανανεώσουμε τη συλλογική μας δέσμευση απέναντι στους ανθρώπους που κρατούν ζωντανή την παγκόσμια ναυτιλία.

Η MLC– υιοθετήθηκε από την Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO) το 2006 και τέθηκε σε ισχύ το 2013. Πολύ γρήγορα αναγνωρίστηκε ως το «τέταρτο θεμέλιο» του διεθνούς ναυτικού δικαίου, δίπλα στις Συμβάσεις:- SOLAS MARPOL και STCW

Δεν είναι τυχαίος αυτός ο χαρακτηρισμός.

Για δεκαετίες, η διεθνής κοινότητα επένδυε – και ορθώς – στην ασφάλεια των πλοίων, στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, στην αναβάθμιση της ναυτικής εκπαίδευσης και στην ευημερία των Ναυτικών.

Η MLC ενίσχυσε περαιτέρω  αυτό το οικοδόμημα εκεί όπου υπήρχε το σημαντικότερο κενό: στον ΑΝΘΡΩΠΟ.

Γιατί πίσω από κάθε πλοίο, πίσω από κάθε λιμάνι και πίσω από κάθε προϊόν που φτάνει στον προορισμό του, βρίσκεται ο Ναυτικός. Ένας άνθρωπος που εργάζεται για μήνες μακριά από την οικογένειά του, κάτω από απαιτητικές και συχνά δύσκολες συνθήκες, αναλαμβάνοντας καθημερινά τεράστια ευθύνη.

Η MLC υπενθύμισε στη διεθνή κοινότητα κάτι αυτονόητο, αλλά όχι πάντα δεδομένο.

Ότι η αξιοπρέπεια στην εργασία δεν σταματά στον προβλήτα.

Τα δικαιώματα του Ναυτικού ταξιδεύουν μαζί του, σε κάθε θάλασσα, σε κάθε ωκεανό και κάτω από κάθε σημαία.

Αυτή είναι η πραγματική ιστορική σημασία της Σύμβασης.

Για πρώτη φορά συγκεντρώθηκαν σε ένα ενιαίο διεθνές πλαίσιο όλοι οι βασικοί κανόνες που αφορούν τη ναυτική εργασία και τη διαβίωση πάνω στο πλοίο.

Η MLC δεν αποτέλεσε απλώς ακόμη ένα νομικό κείμενο… αποτέλεσε μια παγκόσμια κοινωνική συμφωνία για τη ναυτιλία. Μια συμφωνία που απέδειξε ότι η ανταγωνιστικότητα και η επαγγελματική δικαιοσύνη όχι μόνο μπορούν να συνυπάρχουν, αλλά αποτελούν προϋπόθεση η μία της άλλης.

Η ιστορία της MLC είναι ταυτόχρονα και μια ιστορία επιτυχημένου κοινωνικού διαλόγου, ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της τριμερούς συνεργασίας.

Κυβερνήσεις - Εργοδότες - Εργαζόμενοι… τρεις διαφορετικές πλευρές εργάστηκαν με έναν κοινό στόχο: να διασφαλίσουν την δημιουργία και εφαρμογή ενός θετικού πλαισίου εργασίας για τους ναυτικούς και τη ναυτιλία.

Η εμπειρία της πανδημίας υπενθύμισε σε ολόκληρο τον κόσμο τον σημαντικό ρόλο των ναυτικών.

Όταν εκατομμύρια άνθρωποι εργάζονταν από το σπίτι και πολλές χώρες έκλειναν τα σύνορά τους, οι Ναυτικοί παρέμειναν στις θέσεις τους.

Κράτησαν ανοιχτές τις θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου.

Διασφάλισαν τη λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας διεθνώς.

Στήριξαν την παγκόσμια οικονομία, συχνά πληρώνοντας οι ίδιοι βαρύ προσωπικό τίμημα, παραμένοντας εγκλωβισμένοι επί μήνες πάνω στα πλοία, μακριά από τις οικογένειές τους.

Αυτή η εμπειρία δεν πρέπει να ξεχαστεί, γιατί απέδειξε ότι οι Ναυτικοί δεν είναι αόρατοι… Δεν είναι αριθμοί… Δεν είναι εργασιακό κόστος!

Είναι οι άνθρωποι που μεταφέρουν περισσότερο από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου και αποτελούν έναν από τους βασικότερους πυλώνες της διεθνούς οικονομίας.

Κυρίες και Κύριοι,

Είκοσι χρόνια μετά την υιοθέτηση της MLC, η ναυτιλία εισέρχεται σε μια νέα εποχή. Η ψηφιοποίηση, η τεχνητή νοημοσύνη, η αυτοματοποίηση, η πράσινη και ενεργειακή μετάβαση, οι νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις, η κυβερνοασφάλεια και οι γεωπολιτικές εξελίξεις… όλα αυτά συμβάλουν και διαμορφώνουν ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον.

Μέσα σε όλες αυτές τις αλλαγές, υπάρχει πάντα μία σταθερά… Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ.

Όσο κι αν εξελίσσονται τα πλοία, όσο κι αν αλλάζουν τα καύσιμα, όσο προηγμένα κι αν γίνονται τα ψηφιακά συστήματα, η καρδιά της ναυτιλίας και του πλοίου εξακολουθεί να είναι ο Ναυτικός.

Γι' αυτό και η MLC δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα στατικό κείμενο. Οφείλει να παραμένει ένας ζωντανός θεσμός, ικανός να εξελίσσεται μαζί με τη ναυτιλία και να ανταποκρίνεται στις σημερινές αλλά και στις ανάγκες των επόμενων γενεών ναυτικών.

Για την Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία, η προστασία της ασφάλειας και της αξιοπρέπειας των Ναυτικών στη θάλασσα δεν αποτελεί απλώς συνδικαλιστική διεκδίκηση, αποτελεί θεμελιώδη αρχή.

Με συνέπεια, υπευθυνότητα εργαζόμαστε όχι μόνο σε εθνικό επίπεδο αλλά και σε διεθνές με την συμμετοχή μας τόσο στην ITF, όσο και στην ETF.

Είναι σημαντικό ότι τον Απρίλιο του 2025 συνήλθε στη Γενεύη, για Πέμπτη φορά, η Ειδική Τριμερής Επιτροπή που έχει συσταθεί βάσει του Άρθρου 13 (XIII) της MLC και στην οποία είχα την τιμή να συμμετάσχω.

Κατατέθηκαν 16 προτεινόμενες τροποποιήσεις:

• 5 από κοινού από τους κοινωνικούς εταίρους

• 5 από την ομάδα Ναυτικών,

• 1 από την Ομάδα των Πλοιοκτητών και

• 5 από Κυβερνήσεις.

Οι προτάσεις κάλυπταν τα ζητήματα που καθορίζουν την καθημερινή εργασιακή ζωή των Ναυτικών. Την άδεια εξόδου στην ξηρά, την πρόληψη και εξάλειψη της βίας και της παρενόχλησης επί του πλοίου, τις ώρες εργασίας και ανάπαυσης, τον επαναπατρισμό, τον ιατρικό οδηγό και την ιατρική εκπαίδευση, την αναγνώριση των Ναυτικών ως εργαζομένων πρώτης γραμμής (Key Workers), τη μέγιστη διάρκεια υπηρεσίας επί του πλοίου, και τη δίκαιη μεταχείριση των ναυτικών.

Οι επτά τροποποιήσεις που υιοθετήθηκαν ήταν:

1. Αναγνώριση των Ναυτικών ως «Εργαζομένων πρώτης γραμμής»

2. Ενίσχυση του δικαιώματος άδειας εξόδου στην ξηρά

3. Βελτίωση των διαδικασιών επαναπατρισμού των Ναυτικών

4. Δίκαιη μεταχείριση των Ναυτικών σε περίπτωση κράτησης ή ναυτικών ατυχημάτων

5. Αναβάθμιση των διαδικασιών υποβολής παραπόνων

6. Εκσυγχρονισμός της ιατρικής εκπαίδευσης πάνω στο πλοίο

Και τέλος αλλά καθόλου τελευταίο σε σημασία…

7. Καταπολέμηση της βίας και της παρενόχλησης

Πέρα από τις τροποποιήσεις και τα ψηφίσματα η Επιτροπή υιοθέτησε επίσης:

Την παράταση και την σύγκληση εκ νέου της Κοινής Τριμερούς Ομάδας Εργασίας για να εξετασθεί το θέμα των ωρών εργασίας και ανάπαυσης.

Το τελευταίο αυτό σημείο αξίζει ιδιαίτερης έμφασης. Η Ομάδα των Ναυτικών εξασφάλισε δέσμευση για περαιτέρω δράση στις ώρες εργασίας και ανάπαυσης. Οι Ναυτικοί εργάζονται κατά μέσο όρο σχεδόν 75 ώρες την εβδομάδα – περίπου 74% πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Με το ισχύον καθεστώς, ένας Ναυτικός μπορεί νομίμως να εργαστεί έως και 91 ώρες σε μία εβδομάδα.

Η Ομάδα των Ναυτικών υπήρξε σαφής στη Γενεύη: η πρόοδος ήταν πραγματική, μετρήθηκε όμως σε εκατοστά, ενώ ο κλάδος χρειάζεται μέτρα. Η μέγιστη διάρκεια υπηρεσίας επί του πλοίου, βιώσιμες ώρες εργασίας και ανάπαυσης, η κόπωση, η ψυχική υγεία – παραμένουν ανοιχτά μέτωπα, και αγγίζουν την καρδιά του προβλήματος για την προσέλκυση και διατήρηση των νέων στο ναυτικό επάγγελμα.

Οι Ναυτικοί δεν είναι ρομπότ! Είναι άνθρωποι που μεταφέρουν πάνω από το 80% όσων καταναλώνουμε. Στην Γενεύη το 2025 προωθήθηκαν τα δικαιώματά τους. Δικό μας καθήκον – ως εκπρόσωποί τους– είναι να κάνουμε τα νέα αυτά δικαιώματα πράξη.

Γιατί γνωρίζουμε καλά ότι καμία διεθνής σύμβαση δεν εφαρμόζεται από μόνη της!

- Χρειάζεται διαρκής επαγρύπνηση.

- Χρειάζονται ισχυροί θεσμοί.

- Χρειάζονται υπεύθυνες κυβερνήσεις.

- Χρειάζονται συνεπείς εργοδότες.

Και πάνω απ' όλα χρειάζονται ισχυρές, ανεξάρτητες και υπεύθυνες συνδικαλιστικές οργανώσεις που να υπερασπίζονται καθημερινά τα δικαιώματα των ναυτικών.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η σημερινή συνδιοργάνωση με τους Αγαπητούς Συναδέλφους από την Κύπρο.

Η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές δυνάμεις διεθνώς. Μας ενώνουν κοινή ιστορία, κοινή ναυτική παράδοση και κοινές προκλήσεις.

Κυρίως όμως μας ενώνει η κοινή πεποίθηση ότι το μέλλον της ναυτιλίας δεν μπορεί να οικοδομηθεί χωρίς κοινωνικό διάλογο, διεθνή συνεργασία και σεβασμό στον άνθρωπο.

Κυρίες και Κύριοι,

οι μεγάλες διεθνείς συμβάσεις δεν κρίνονται μόνο από όσα καθορίζουν. Κρίνονται από το κατά πόσο εφαρμόζονται στην πράξη και μέσα από τις διαδικασίες να εξελίσσονται και να βελτιώνονται.

Η MLC εξακολουθεί να μας εμπνέει και μας υπενθυμίζει ότι:

Η πραγματική πρόοδος δεν είναι μόνο τεχνολογική… είναι και κοινωνική!

Η βιώσιμη ναυτιλία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς αξιοπρεπή εργασία.

Η οικονομική ανάπτυξη αποκτά πραγματικό νόημα μόνο όταν συνοδεύεται από κοινωνική πρόοδο.

Και ακόμη ότι η ναυτιλία του αύριο θα είναι πραγματικά ισχυρή μόνο εφόσον παραμείνει βαθιά ανθρώπινη.

Ας αξιοποιήσουμε, λοιπόν, τη σημερινή εκδήλωση, όχι μόνο για να τιμήσουμε όσα κατακτήθηκαν, αλλά και για να ανανεώσουμε μια κοινή δέσμευση.

Να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε ώστε κάθε Ναυτικός, ανεξάρτητα από τη σημαία του πλοίου, την εθνικότητα ή τον τόπο προέλευσής του, να απολαμβάνει ασφαλείς συνθήκες εργασίας, αξιοπρεπή διαβίωση, ίσες ευκαιρίες και πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων του.

Αυτός είναι ο πραγματικός σκοπός της MLC.

Αυτό είναι το χρέος όλων μας.

Και αυτό είναι το μήνυμα που οφείλουμε να μεταφέρουμε στις επόμενες γενιές των Ναυτικών.

Σας ευχαριστώ θερμά.

Εύχομαι οι εργασίες της σημερινής εκδήλωσης να αποτελέσουν αφετηρία γόνιμου διαλόγου, νέων ιδεών και κοινών πρωτοβουλιών που θα ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τον θεσμό της MLC και θα υπηρετήσουν τον άνθρωπο που βρίσκεται, διαχρονικά, στην καρδιά της παγκόσμιας ναυτιλίας.

Καλώς ήρθατε στην Αθήνα!